Centrum Przedsiębiorczości Akademickiej i Transferu Technologii

KontaktGagarina 7 (hala technologiczna W.Chemii)
e-mail: aip@umk.pl

Private Equity/Venture Capital lub Anioł Biznesu

Private equity

Termin oznaczający inwestycje na niepublicznym rynku kapitałowym, w celu osiągnięcia średnio- i długoterminowych zysków z przyrostu wartości kapitału.
Private equity może być wykorzystane na rozwój nowych produktów i technologii, zwiększenie kapitału obrotowego, przejmowanie spółek lub też na poprawę i wzmocnienie bilansu spółki. Venture capital jest jedną z odmian private equity.

 Venture Capital

Termin oznaczający inwestycje na niepublicznym rynku kapitałowym znajdujących się we wczesnych fazach rozwoju. Jest to forma finansowania innowacyjnych, a przez to obarczonych ryzykiem, projektów inwestycyjnych. Celem inwestowania venture capital jest zysk wynikający z wartości przedsiębiorstwa, a nie z samej działalności produkcyjnej bądź usługowej.
Polega ona na zasileniu kapitałowym powstającej spółki poprzez objęcie akcji lub udziałów. Działania te powodują, że kapitał do firmy nie jest wprowadzany w formie kredytu, ale w formie właścicielskiej. Inwestor oferujący finansowanie typu venture capital staje się współwłaścicielem spółki, którą finansuje. Forma i ilość akcji bądź udziałów, jaką otrzyma dostawca kapitału, wynika z wcześniejszych ustaleń pomiędzy nim a właścicielami, lub pomysłodawcami nowego rozwiązania. Inwestor przedsięwzięcia podejmuje takie same ryzyko jak pozostali udziałowcy przedsięwzięcia. W przypadku powodzenia przedsięwzięcia, razem z założycielami czy pomysłodawcami uczestniczy w jego sukcesie.

 Anioł biznesu (ang. business angel w Europie, angel investor w USA)

To zamożna osoba, która przeznacza kapitał na finansowanie przedsięwzięć będących we wczesnych fazach rozwoju w zamian za mniejszościowy pakiet udziałów w firmie. Anioły zawsze inwestują swoje własne fundusze, w przeciwieństwie do venture capitals, które zarządzają pewną pulą środków innych kapitałodawców zgromadzonych w profesjonalnym funduszu.
Zarówno anioły biznesu, jak i fundusze venture capital to instrumenty rynku kapitałowego do finansowania innowacyjnych firm. Nie wolno ich jednak utożsamiać ze sobą. Są to bowiem dwa różne, ale komplementarne wobec siebie źródła kapitału, które na dojrzałych rynkach kapitałowych skutecznie i ściśle ze sobą współpracują.
Rosnąca grupa aniołów biznesu w Polsce skupia się przede wszystkim w sieciach aniołów biznesu, które umożliwiają im zachowanie anonimowości, zajmują się selekcją projektów, ich odpowiednim przygotowaniem, szkoleniem przedsiębiorców i inwestorów. Inne formy organizacyjne aniołów biznesu to kluby, fundusze i grupy. Ponieważ aniołowie biznesu inwestują swój prywatny kapitał, decyzje o wejściu kapitałowym podejmują w pełni samodzielnie i subiektywnie.
Środki oferowane przez aniołów biznesu wypełniają lukę kapitałową pomiędzy finansowaniem pozyskiwanym od przyjaciół, rodziny i z własnych oszczędności (w wersji angielskiej mowa o 4F – friends, family, founder and fools) a funduszami venture capital. Pozyskanie kwoty większej niż 100 tys. zł od przyjaciół i rodziny na rozpoczęcie działalności jest sporym problemem, a jednocześnie większość tradycyjnych funduszy venture capital nie jest zainteresowana inwestycjami na kwoty poniżej 10 milionów złotych.
Aniołem biznesu jest zwykle przedsiębiorca na tzw. „biznesowej emeryturze” lub emerytowany manager wysokiego szczebla, który może być zainteresowany wspieraniem młodych biznesów z pobudek innych niż czysty zysk. Może kierować nim chęć nawiązania kontaktów biznesowych, możliwość przekazywania swoich doświadczeń i wiedzy, pragnienie „odwdzięczenia się” społeczeństwu, uczestniczenia w procesie rozwoju gospodarki czy też dla nobilitacji społecznej. Dlatego też mówi się, że anioły oferują tzw. „smart money”, czyli pomoc menedżerską, doświadczenia, kontakty, specjalistyczną wiedzę i umiejętności oraz know-how.

 Anioły biznesu a fundusze typu venture capital

 Anioł biznesu to osoba fizyczna, indywidualny inwestor dysponujący swoim własnym majątkiem. Fundusz venture capital to firma, osoba prawna, której pracownicy zarządzają nie swoim kapitałem, lecz funduszu. M.in. dlatego anioły biznesu mają nieformalne podejście do dokonywanych inwestycji. Nie ograniczają ich żadne narzucone procedury, przez co są w stanie poprowadzić proces inwestycyjny bardzo sprawnie. Natomiast fundusze venture capital z racji swojego instytucjonalnego charakteru, posługują się ściśle określonymi procedurami.  Naturalną konsekwencją charakteru aniołów biznesu jest ich bezpośrednie zaangażowanie w zarządzanie projektem. Fundusze venture capital również służą zapleczem doradczym, jednak angażują się w ten sposób dopiero w późniejszych fazach rozwoju projektu, kiedy ryzyko jest mniejsze i jest większa pewność, że inwestycja przyniesie oczekiwany zwrot.

Na czym zatem polega współpraca tych dwóch katalizatorów rozwoju innowacyjnych firm?

Do funduszy zgłaszają się często firmy lub projektodawcy z biznesplanami, które nie wpisują się w ich profil inwestycyjny. Są to projekty zbyt małe, niewystarczająco rozwinięte lub po prostu niedokładnie przygotowane. Inwestorzy instytucjonalni nie wspierają takich projektów – nawet jeśli rokują one na dynamiczny wzrost. Fundusze venture capital nie odrzucają takich projektów, lecz przekazują je aniołom biznesu lub sieciom aniołów biznesu, z którymi współpracują. Stały kontakt z funduszem jest dla anioła dobrym kanałem informacji o możliwościach inwestycyjnych. Z kolei fundusz traktuje anioła jako inkubator, który ma za zadanie dokonać wstępnej analizy wykonalności inwestycji i wspomóc jej rozwój. Oczywiście anioł biznesu wychodząc z danej inwestycji w pierwszej kolejności zwraca się z ofertą sprzedaży udziałów do funduszu, z którym współpracuje.